Termin rozliczenia zaliczki zmienia aneks, nie komunikat
25 sierpnia rano skrzynka, po południu telefon od klienta: „mam oddać pieniądze do października”. Trzy dni później przyszło drugie pismo, z którego wynikało coś zupełnie innego.
Termin rozliczenia zaliczki to jedna z tych rzeczy, przy których komunikat instytucji bywa mylony z jej decyzją. Różnica kosztuje realne pieniądze, dlatego warto ją znać.
Termin rozliczenia zaliczki według pisma z 25 sierpnia
Pismo do grantobiorców projektu „Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej” mówiło wprost: zaliczki wypłacone od 11 sierpnia 2026 r. muszą zostać rozliczone do 5 października. Środki z zaliczki otrzymanej między 11 a 31 sierpnia można wydatkować przez sierpień i wrzesień, natomiast z zaliczki wrześniowej — wyłącznie przez wrzesień.
Rozliczenie ma objąć 100% pobranych środków. Niewykorzystaną część należy zwrócić w ciągu 7 dni kalendarzowych od zakończenia okresu sprawozdawczego, czyli do 7 października. Co istotne, te pieniądze nie przepadają — wracają na rachunek projektu, a grantobiorca może pobrać kolejną zaliczkę.
Powód takiego kroku fundusz podał otwarcie: termin rozliczenia z Ministerstwem Zdrowia, poziom wydatków przedstawianych Komisji Europejskiej w IV kwartale oraz brak środków zaplanowanych na wypłatę zaliczek na trzy miesiące.
Co zmieniło pismo z 28 sierpnia
Trzy dni później przyszło doprecyzowanie i to ono jest w całej historii najważniejsze.
Zmiana terminu rozliczenia zaliczki może nastąpić wyłącznie przez aneks do umowy o powierzenie grantu. Grantobiorców, którzy otrzymali zaliczkę, ale aneksu nie zawarli, obowiązują terminy z umowy w niezmienionym brzmieniu. Samo otrzymanie informacji o planowanym skróceniu terminu nie prowadzi zatem do jego automatycznej zmiany.
Jednocześnie fundusz zaznaczył, że kolejne zaliczki będą wypłacane po zawarciu aneksu wskazującego rozliczenie do 5 października. Wcześniejsze pismo zapowiadało nową pulę środków na przełomie grudnia 2026 i stycznia 2027, a do tego czasu — możliwość rozliczania w formule refundacji, po zmianie harmonogramu płatności i harmonogramu realizacji przedsięwzięcia.
Dwa pisma, dwie różne sytuacje prawne
Placówka, która przeczytała tylko pierwsze pismo, mogła zwrócić środki wcześniej, niż musiała. Z kolei placówka, która przeczytała tylko drugie, mogła uznać, że temat jej nie dotyczy — mimo że aneks już podpisała.
W praktyce liczy się jedno pytanie: czy w dokumentach placówki leży podpisany aneks zmieniający termin. Odpowiedź znajduje się w umowie i korespondencji, nie w komunikacie ani w rozmowie na grupie.
Zwrot zaliczki a zwrot grantu — to nie to samo
Zwrot niewykorzystanej zaliczki jest operacją techniczną. Pieniądze wracają na rachunek projektu, a potem do Ministerstwa Zdrowia, i można pobrać je ponownie.
Zupełnie inaczej wygląda żądanie zwrotu grantu za nieprawidłowość. Tam dochodzą odsetki jak dla zaległości podatkowych oraz 7 dni od wezwania, a przy niekwalifikowalności merytorycznej wydatek wypada bezpowrotnie. Opisaliśmy to w tekście o tym, przez co placówki tracą pieniądze.
Termin rozliczenia zaliczki — jak to sprawdzamy
Prowadzimy rozliczenia grantów FEnIKS dla placówek podstawowej opieki zdrowotnej. Kiedy z oddziału albo z centrali przychodzi pismo, sprawdzamy je przy umowie i harmonogramach konkretnej placówki, a nie w oderwaniu od nich — i mówimy wprost, czy zmienia cokolwiek w jej terminach.
Wchodzimy również do rozliczeń już rozpoczętych oraz do tych, w których pierwsze pismo zdążyło już przyjść. Zakres wsparcia opisaliśmy na stronie rozliczenie dotacji FEnIKS dla POZ. Aktualne dokumenty programu publikuje grantodawca (źródło: materiały — feniks.nfz.gov.pl).
Przeczytaj także
Refundacja jako druga ścieżka
Kiedy zaliczek chwilowo brakuje, zostaje refundacja. Placówka wydaje wtedy własne środki, a fundusz zwraca poniesiony koszt po zatwierdzeniu sprawozdania. Wcześniejsze pismo zapowiadało taką możliwość do czasu, gdy pojawi się nowa pula z Ministerstwa Zdrowia.
Ta ścieżka ma jednak swoją cenę. Po pierwsze, wymaga zmiany harmonogramu płatności oraz harmonogramu realizacji przedsięwzięcia — a to znaczy formalne uzgodnienie z grantodawcą, nie samą decyzję kierownika. Po drugie, placówka finansuje zakup z własnej kieszeni i czeka na zwrot, co przy aparacie za dwieście kilkadziesiąt tysięcy złotych bywa realnym obciążeniem dla płynności.
Dlatego wybór między zaliczką a refundacją nie jest wyłącznie kwestią wygody. To decyzja o tym, kto kredytuje inwestycję w danym kwartale i jak długo pieniądze są zamrożone.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pismo z NFZ skraca termin rozliczenia zaliczki?
Samo pismo nie. Zgodnie z doprecyzowaniem z 28 sierpnia 2026 r. termin rozliczenia zaliczki zmienia wyłącznie aneks do umowy o powierzenie grantu. Bez aneksu obowiązują terminy z umowy.
Co się dzieje z niewykorzystaną częścią zaliczki?
Wraca na ten sam rachunek bankowy środków europejskich, z którego placówka otrzymała wypłatę, a następnie do Ministerstwa Zdrowia. Nie przepada — grantobiorca może pobrać kolejną zaliczkę.
Czy można rozliczać się bez zaliczki?
Tak, w formule refundacji. Wymaga to jednak wcześniejszej zmiany harmonogramu płatności oraz harmonogramu realizacji przedsięwzięcia.
Zostaw kontakt
Opowiedz nam o swoim planie
Wypełnij krótki formularz. Skontaktujemy się, żeby ustalić, czy temat warto analizować i jaki powinien być następny krok.
Formularz działa przez bezpieczną usługę Bitrix24. Informacje o przetwarzaniu danych znajdziesz w polityce prywatności.
Kilka informacji na start
Wypełnij pola, a wrócimy do Ciebie z konkretną odpowiedzią.
