Dotacje. Rozwój. Lepsze możliwości.+48 570 500 111

Zwrot grantu POZ: przez co placówki tracą pieniądze

Zwrot grantu POZ: przez co placówki tracą pieniądze

Zwrot grantu POZ zaczyna się od jednego brakującego papieru

Placówka kupiła aparat USG. Sprzęt działa, faktura jest zapłacona, pacjenci badani. Pół roku później przyszło wezwanie z oddziału wojewódzkiego NFZ, ponieważ do tego zakupu zabrakło jednego dokumentu.

Zwrot grantu POZ prawie nigdy nie bierze się z wielkich nadużyć. W praktyce bierze się z papieru, którego nikt nie zebrał w momencie, gdy było to jeszcze możliwe. Poniżej pokazujemy, co realnie zgłasza grantodawca w programie FEnIKS — na podstawie pism, które trafiły do prowadzonych przez nas rozliczeń.

Dwa wezwania, 19 uwag i trzy dni robocze na odpowiedź

Jedna z przychodni, które obsługujemy, otrzymała od NFZ dwa oficjalne pisma zatytułowane „Wezwanie do uzupełnienia braków oraz poprawienia błędów w sprawozdaniu okresowym” — w marcu i w czerwcu 2026 roku. Łącznie zgłoszono 19 uwag do jednego rozliczenia. Termin na odpowiedź wynosił trzy dni robocze na każde wezwanie.

Co ciekawe, największa grupa uwag w ogóle nie dotyczyła zakupów. Dotyczyła adnotacji na dokumentach:

  • brak zapisu „Wydatek poniesiony w ramach Umowy…” na fakturze,
  • brak informacji, której faktury dotyczy dany przelew,
  • brak dopisku „Korekta z dnia…” na poprawianym dokumencie,
  • nieprecyzyjny opis dowodu księgowego bez odwzorowania pozycji z harmonogramu.

To są rzeczy, które robi się jednym zdaniem na dokumencie. Pod warunkiem jednak, że ktoś wie, iż trzeba je tam napisać.

Jeden brakujący protokół wywołał całe drugie wezwanie

W tej samej placówce druga część wezwania miała jedną przyczynę. Przy zakupie przenośnego aparatu USG o wartości powyżej 80 tys. zł netto zabrakło udokumentowanego rozeznania rynku, czyli protokołu oraz minimum dwóch ważnych ofert od co najmniej trzech oferentów.

Sprzęt był potrzebny, cena mieściła się w rynku, a wybór był sensowny. Zabrakło natomiast kartek, które to potwierdzają. Szczegółowo opisaliśmy ten mechanizm we wpisie o zasadzie konkurencyjności przy zakupach powyżej 80 tys. zł.

Co NFZ wymienił wprost jako nieprawidłowość

Podczas spotkania z grantobiorcami w lutym 2026 roku grantodawca wyliczył błędy, które sam wychwycił w rozliczeniach. Warto je znać, ponieważ powtarzają się niezależnie od wielkości placówki:

  • otwarcie ofert przed upływem terminu ich składania,
  • wybór oferty, której termin ważności już upłynął,
  • wybór oferty, która nie była najkorzystniejsza według przyjętych kryteriów,
  • zakup „z wolnej ręki” bez wykazania podstawy do pominięcia rozeznania rynku,
  • opis dowodu księgowego naniesiony w edytorze PDF na skan faktury zamiast na oryginale.

Żaden z tych punktów nie wynika ze złej woli. Każdy z nich potrafi jednak kosztować konkretne pieniądze. Więcej takich pułapek zebraliśmy we wpisie o siedmiu błędach przy rozliczeniu dotacji FEnIKS POZ.

Zwrot grantu POZ a zwykły błąd formalny — to nie to samo

Tę różnicę placówki odkrywają najpóźniej, a decyduje ona o wszystkim.

Błąd formalny, czyli brak podpisu, literówka albo niepełny opis, da się poprawić. Ten sam wydatek wraca wtedy do rozliczenia w terminie wskazanym w wezwaniu.

Niekwalifikowalność merytoryczna działa inaczej. Zakup niezgodny z harmonogramem, wadliwy tryb wyboru wykonawcy albo zlecenie firmie, która wcześniej pomagała przygotować wniosek, wyklucza daną fakturę na stałe. Grant zostaje pomniejszony bezpowrotnie, nawet jeśli dokumentacja zostanie później uzupełniona.

Co istotne, ta druga sytuacja nie powstaje przy rozliczaniu. Powstaje kilka miesięcy wcześniej, przy zakupie — i wtedy nikt jej nie widzi.

Kiedy NFZ może zażądać zwrotu grantu POZ

Procedura realizacji projektu grantowego pozwala grantodawcy żądać zwrotu całości lub części środków wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, w terminie 7 dni kalendarzowych od wezwania. Wystarczy jedna z wymienionych sytuacji:

  • sprawozdanie złożone po terminie lub brak wymaganej dokumentacji,
  • nieprawidłowy tryb wyboru wykonawcy,
  • podwójne finansowanie tego samego wydatku,
  • oświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym lub prawnym,
  • naruszenie trwałości przedsięwzięcia albo zmiana miejsca udzielania świadczeń bez zgody grantodawcy.

Zabezpieczeniem umowy pozostaje weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową. Aktualne dokumenty programu publikuje grantodawca (źródło: procedura grantowa — feniks.nfz.gov.pl). Osobno opisaliśmy też sam mechanizm zwrotu niewykorzystanej dotacji.

Zwrot grantu POZ: kiedy oddać rozliczenie specjalistom

Wszystkie opisane sytuacje mają jedną cechę wspólną. Powstają miesiące przed rozliczeniem i nikt ich wtedy nie zauważa. Wychodzą dopiero w wezwaniu, kiedy na reakcję zostają trzy dni robocze.

Prowadzimy rozliczenia grantów FEnIKS dla placówek podstawowej opieki zdrowotnej: analizujemy umowę i harmonogramy, prowadzimy postępowania zakupowe, przygotowujemy sprawozdania okresowe oraz odpowiedzi na wezwania z oddziału NFZ. Wchodzimy również do rozliczeń już rozpoczętych, a także do tych, w których pierwsze pismo z NFZ zdążyło już przyjść.

Zakres wsparcia opisaliśmy na stronie rozliczenie dotacji FEnIKS dla POZ.

Przeczytaj także

Najczęściej zadawane pytania

Czy zwrot grantu POZ oznacza, że pieniądze przepadają na zawsze?

Nie w każdym przypadku. Zwrot niewykorzystanej części zaliczki wraca na rachunek projektu, a placówka może później pobrać kolejną transzę. Inaczej wygląda sytuacja, gdy wydatek zostanie uznany za niekwalifikowalny — wtedy grant zostaje pomniejszony trwale.

Ile czasu daje NFZ na odpowiedź na wezwanie?

W pismach, które trafiły do prowadzonych przez nas rozliczeń, termin wynosił trzy dni robocze. Przy żądaniu zwrotu środków procedura przewiduje z kolei 7 dni kalendarzowych od wezwania.

Czy można poprawić opis faktury po złożeniu sprawozdania?

Brakującą adnotację zwykle da się uzupełnić w terminie wskazanym w wezwaniu. Natomiast błędu w samej fakturze nie poprawia się przez ponowne przesłanie dokumentu z innym opisem — jedyną poprawną drogą pozostaje faktura korygująca.

Kiedy warto włączyć doradcę do rozliczenia grantu?

Najwięcej daje wejście przed pierwszym postępowaniem zakupowym, ponieważ wtedy powstaje większość ryzyk. Pomagamy jednak również placówkom, które mają już rozpoczęte rozliczenie albo otrzymały wezwanie z oddziału NFZ.

Zostaw kontakt

Bezpłatny pierwszy kontakt

Opowiedz nam o swoim planie

Wypełnij krótki formularz. Skontaktujemy się, żeby ustalić, czy temat warto analizować i jaki powinien być następny krok.

Formularz działa przez bezpieczną usługę Bitrix24. Informacje o przetwarzaniu danych znajdziesz w polityce prywatności.

Krótki formularz · około 2 min

Kilka informacji na start

Wypełnij pola, a wrócimy do Ciebie z konkretną odpowiedzią.